Λίγοι τοπικοί θεσμοί στην Ουγγαρία έχουν τόσο έντονο αντίκτυπο όσο το Μουσείο Tomory Lajos στη 18η περιφέρεια της Βουδαπέστης. Το μουσείο πλέον αναγνωρίζεται και διεθνώς: παρουσιάζεται ως εξαιρετικό παράδειγμα καλής πρακτικής στην πέμπτη έκδοση του Museum Basics: The International Handbook των Timothy Ambrose και Crispin Paine.

Το αγγλόφωνο εγχειρίδιο των 400+ σελίδων παρουσιάζει πώς τα μουσεία παγκοσμίως προσαρμόζονται στις προκλήσεις του 21ου αιώνα. Το Μουσείο Tomory Lajos είναι το μοναδικό ουγγρικό ίδρυμα που περιλαμβάνεται – όχι μόνο ως μελέτη περίπτωσης, αλλά και ως εκπρόσωπος καλών εθνικών πρακτικών, συνεργατικών μεθόδων και κοινοτικών μοντέλων.

Ένα κοινοτικό μουσείο με ευρύ ορίζοντα Δεν πρόκειται για ένα κλασικό αστικό μουσείο: η τοπική ενσωμάτωση, η λειτουργία με βάση την κοινότητα και η στρατηγική διορατικότητα του Tomory Lajos το καθιστούν διεθνές παράδειγμα. Από το 2008 υλοποιεί στοχευμένες αναπτύξεις: νέα εκθεσιακά κέντρα, θεματικές συλλογές, ψηφιακές λύσεις και διαδραστικά προγράμματα με την υποστήριξη του Δήμου της 18ης Περιφέρειας Βουδαπέστης. Παρότι το κεντρικό κτίριο ανακαινίζεται ακόμη, το μουσείο λειτουργεί ήδη πέντε εκθεσιακούς χώρους, διοργανώνει 20–30 εκθέσεις ετησίως και προσελκύει πάνω από 15.000 συμμετέχοντες.

Πρωτοβουλίες όπως η έκθεση αεροπορικής ιστορίας στο Aeropark ή η αίθουσα μνήμης Kondor Béla είναι παραδείγματα προς μίμηση. Το μουσείο στηρίζει και άλλα έργα, όπως το Μουσείο Nemcsics Antal.

Διεθνές πρότυπο για μικρά μουσεία Το κεφάλαιο 10 του Museum Basics παρουσιάζει το Tomory Lajos υπό τον τίτλο «Ένα μικρό μουσείο σε μια μεγάλη πόλη». Η επιλογή δεν είναι τυχαία: οι συγγραφείς αναζητούσαν ιδρύματα που επιτυγχάνουν εξαιρετικά αποτελέσματα με περιορισμένους πόρους. Το μουσείο προτάθηκε από την ουγγρική ICOM και η μετάφραση αξιολογήθηκε από ειδικούς – συμπεριλαμβανομένων του μουσείου Herman Ottó, της μεταφράστριας Gabriella Frank και του συμβούλου Arnold Tóth.

Συνεργασία, βιωσιμότητα, κοινότητα Το μουσείο είναι ξεχωριστό όχι μόνο ως χώρος αλλά και ως φιλοσοφία. Συνεργάζεται με περισσότερους από 90 φορείς – δημόσιους, κοινωνικούς και θρησκευτικούς. Μεταξύ άλλων, ανέπτυξε υπαίθρια προγράμματα κατά την πανδημία και εκπαιδευτικές διαδρομές με QR-κωδικούς με τη συμμετοχή μαθητών.

Παράλληλα, διαθέτει τον κήπο 5.000 τ.μ. για δράσεις όπως κινηματογραφικές προβολές, προγράμματα παππού-εγγονού και περιβαλλοντικές εκδηλώσεις.

Πίσω από κάθε επιτυχία υπάρχουν άνθρωποι Η ομάδα αποτελείται από 11 άτομα – 9 επαγγελματίες και 2 διοικητικούς υπαλλήλους. Το έργο τους διακρίνεται από αφοσίωση, στρατηγική σκέψη και συνεχή μάθηση. Το 2023, τις εκθέσεις του μουσείου επισκέφθηκαν 134.563 άτομα.

Ένα μουσειακό μοντέλο με προοπτική Η επιτυχία του μουσείου αποδεικνύει πως δεν χρειάζεται μεγάλος προϋπολογισμός, αλλά στρατηγική, ποιότητα, δέσμευση και – κυρίως – ένας υποστηρικτικός φορέας. Όταν παρουσιάστηκε το βιβλίο στους κρατικούς εκπροσώπους, υπογράμμισαν: καμία επιτυχία χωρίς ενεργή υποστήριξη. Ο Δήμος της 18ης Περιφέρειας δεν ήταν απλώς χρηματοδότης, αλλά και ουσιαστικός συνδημιουργός. Χωρίς αυτόν, η διεθνής αναγνώριση δεν θα ήταν δυνατή.

Η αναγνώριση αυτή δεν τιμά μόνο το μουσείο, αλλά και τον ουγγρικό πολιτιστικό τομέα και την παραδειγματική τοπική αυτοδιοίκηση. Η 18η Περιφέρεια μπορεί δικαίως να είναι περήφανη: το Tomory Lajos είναι ένα από τα πιο επιτυχημένα μουσειακά μοντέλα της Ουγγαρίας στον 21ο αιώνα.